PHÁT TRIỂN DOANH NGHIỆP DỊCH VỤ MÔI TRƯỜNG: NHU CẦU CẤP THIẾT

Việt Nam đang phải đối mặt với các vấn đề môi trường khi mà ngày càng đẩy mạnh quá trình công nghiệp hoá và hội nhập kinh tế quốc tế. Chính vì vậy, việc phát triển mạng lưới doanh nghiệp dịch vụ môi trường đang là một nhu cầu cấp thiết và là vấn đề được Chính phủ quan tâm.

Phát triển mạng lưới doanh nghiệp dịch vụ môi trường đang là một nhu cầu cấp thiết

Thực trạng ngày công nghiệp môi trường Việt Nam

Tính đến tháng 4/2016, cả nước đang có khoảng gần 4.000 doanh nghiệp được cấp phép hoạt động trong lĩnh vực môi trường bao gồm thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải thông thường và chất thải nguy hại. Trong đó, phần lớn có quy mô nhỏ, vốn dưới 5 tỷ đồng. Số lượng doanh nghiệp quy mô lớn chỉ chiếm chưa đến 3%.

Do quy mô của các doanh nghiệp dịch vụ môi trường thường là vừa và nhỏ nên không có khả năng đầu tư vào các lĩnh vực có nguồn vốn lớn. Hầu như không có doanh nghiệp nhà nước về dịch vụ môi trường đủ mạnh để giải quyết các vấn đề lớn, quan trọng của đất nước về môi trường như các trung tâm xử lý chất thải nguy hại cấp vùng/liên tỉnh, doanh nghiệp xử lý sự cố tràn dầu, doanh nghiệp xử lý chất thải rắn sinh hoạt tập trung…

Theo nhận định của ông Nguyễn Huy Hoàn – Vụ phó Vụ Khoa học Công nghệ (Bộ Công Thương): Hiện, năng lực và khả năng đáp ứng yêu cầu về bảo vệ môi trường của ngành công nghiệp môi trường vẫn còn thấp.

Về nguyên nhân của hạn chế này, theo ông Hoàn là do giá dịch vụ môi trường vẫn ở mức thấp. Nguồn kinh phí cho công tác nghiên cứu khoa học công nghệ, ứng dụng và chuyển giao công nghệ còn hạn chế và bố trí chậm. Trong một số trường hợp, kinh phí được bố trí chưa đáp ứng được yêu cầu để thực hiện các nhiệm vụ đề ra.

Bên cạnh đó, một hạn chế lớn nữa của công nghiệp môi trường là thị trường ngành công nghiệp này ở Việt Nam chưa phát triển. Cơ sở hạ tầng của các doanh nghiệp chế tạo thiết bị, sản xuất sản phẩm môi trường vẫn còn hạn chế.

Giải pháp nhằm mở rộng thị trường cung cấp dịch vụ môi trường

Trước thực tế này, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Đề án phát triển mạng lưới doanh nghiệp dịch vụ môi trường đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 nhằm tăng cường năng lực xử lý chất thải, kiểm soát và khắc phục ô nhiễm, nâng cao chất lượng môi trường.

Đề án trên thực hiện tại các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương với mục tiêu đến năm 2020 đáp ứng nhu cầu xử lý 70% nước thải sinh hoạt tại các khu đô thị từ loại IV trở lên; thu gom, xử lý 95% chất thải rắn tại các đô thị, 75% chất thải rắn tại khu vực nông thôn; tái sử dụng, tái chế hoặc thu hồi năng lượng, sản xuất phân bón từ ít nhất 85% chất thải rắn phát sinh; xử lý, tiêu hủy, chôn lấp an toàn sau xử lý, tiêu hủy 85% chất thải nguy hại phát sinh; xử lý được 50% tỷ lệ diện tích đất bị ô nhiễm.

Đến năm 2020 có các doanh nghiệp đủ năng lực để giải quyết các vấn đề môi trường lớn, bức xúc của đất nước bao gồm: Xử lý chất thải rắn cho các vùng kinh tế trọng điểm; cải tạo, phục hồi môi trường đối với các khu vực bị ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, ô nhiễm hóa chất bảo vệ thực vật, dioxin; ứng phó, khắc phục sự cố môi trường; giám định về môi trường đối với máy móc, thiết bị, công nghệ, giám định thiệt hại về môi trường.

Đến năm 2030, phát triển mạng lưới doanh nghiệp dịch vụ môi trường đáp ứng 100% nhu cầu sử dụng dịch vụ môi trường ở trong nước; tiến tới mở rộng thị trường cung cấp dịch vụ môi trường sang một số nước trong khu vực.

Để hoàn thành những mục tiêu trên, Đề án sẽ hoàn thiện thể chế, chính sách hỗ trợ phát triển doanh nghiệp dịch vụ môi trường; xây dựng kế hoạch phát triển mạng lưới doanh nghiệp dịch vụ môi trường đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030; sắp xếp lại, ưu tiên khuyến khích, thu hút đầu tư vào một số loại hình doanh nghiệp dịch vụ môi trường; triển khai các chương trình hỗ trợ nâng cao năng lực cạnh tranh cho các doanh nghiệp dịch vụ môi trường.

Cụ thể, Đề án sẽ triển khai hỗ trợ tăng cường năng lực ứng phó, khắc phục sự cố môi trường từ các doanh nghiệp thăm dò, khai thác, chế biến dầu khí nhằm sử dụng tối đa trang thiết bị hiện có; triển khai các chương trình hỗ trợ nâng cao năng lực cạnh tranh cho các doanh nghiệp dịch vụ môi trường bao gồm: Chương trình hỗ trợ chuyển giao công nghệ cho các doanh nghiệp tái sử dụng, tái chế hoặc thu hồi năng lượng, sản xuất phân bón từ chất thải; Chương trình tích hợp cơ sở dữ liệu thông tin về doanh nghiệp dịch vụ môi trường, loại hình dịch vụ môi trường cần thu hút đầu tư trong hệ thống thông tin của Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam; Chương trình hỗ trợ các doanh nghiệp dịch vụ môi trường thực hiện kiểm toán môi trường.